//////

Archive for the ‘Zagadnienia świadomości’ Category

ANALIZA PRAWIDŁOWYCH STRUKTUR

Lipiec 17th, 2012

Neurofizjologia, analizująca prawidłowe struktury i funkcje, dostarcza wiadomości jedynie na temat „teatru wydarzeń”, ale niewiele mówi o samym wydarzeniu, o któ­rym można niekiedy dowiedzieć się więcej z neuropato- logii, a więc w warunkach, kiedy — mówiąc alegorycz­nie — teatr sypie się w gruzy, a spektakl przenosi się w całkiem inną scenerię, doraźnie i prowizorycznie skleconą. W sytuacjach chorobowych, czyli w warunkach naturalne­go eksperymentu, okazało się, że półkule mózgu — gdy idzie o problem świadomości — nie są półkulami symetry­cznymi. Lewa półkula u ludzi praworęcznych dominuje w zakresie funkcji ideacyjno-symbolicznych i zawiaduje systemem mowy, przez co bardziej kwalifikuje się na sie­dlisko świadomości niż półkula prawa. Z tego właśnie po­wodu lewą półkulę nazywano „mózgiem mózgu”.

Posted in Zagadnienia świadomości | Comments (0)

MIMO ROZLEGŁYCH BADAŃ

Lipiec 5th, 2012

Pomimo rozległych badań na wszystkich poziomach ośrodkowego układu nerwowego, pomimo odkrycia wielu energetycznych relacji w warunkach zdrowia i choroby mechanizm świadomości nie został wyjaśniony. Neurofi­zjologiczny wgląd w mechanizmy mózgowe okazał się pry­mitywny i niewystarczający; nie byliśmy więc w stanie wypracować żadnej sensownej hipotezy dotyczącej tego, jak wygląda synapsa — styk między zjawiskiem biologicz­nym a psychicznym. Nadal istniały poważne luki w poj­mowaniu tego, jak impulsy nerwowe przekształcają się we wrażenie, czyli jak energia nerwowa — jakość fizyczno- -biologiczna — zamienia się w energię psychiczną. W osta­teczności niczym nie można było wypełnić ogromnej pustki między mózgiem a umysłem rozświetlonym świadomością.

Posted in Zagadnienia świadomości | Comments (0)

W DALSZEJ DYSKUSJI

Czerwiec 24th, 2012

Z dalszej dyskusji nad wzajemnymi związkami między mózgiem a świadomością wyłączono fakty z dziedziny neuropatologii ogniskowej, niezależnie od tego, czy powstały w naturalnych warunkach chorobowych, czy też „zeszły” z warsztatu eksperymentatora jako przykłady tzw. patolo­gicznej neurofizjologii. Decyzję wyłączenia sporego mate­riału klinicznego i doświadczalnego motywuje się stwier­dzeniem, że każde uszkodzenie spowodowane procesem chorobowym czy też okaleczeniem dokonanym w trakcie eksperymentu tak zasadniczo zmienia strukturę i funkcję, że w efekcie otrzymuje się nowy i bardziej złożony obraz zachowania mózgu. Mózg po chorobie czy po doświadcze­niu przedstawia jeszcze trudniejszy do poznania obiekt niż mózg przed chorobą czy przed doświadczeniem.

Posted in Zagadnienia świadomości | Comments (0)

ZMIANY CHOROBOWE

Czerwiec 7th, 2012

Neurofizjologia mózgu pozbawionego np. płata czołowego wcale nie uprościła się ani nie pomniejszyła o neurofizjologię płatów czołowych, ale powstała neuropatologia całkiem nowego narządu, do której trzeba dołożyć dodatkowe skompliko­wanie wywołane usunięciem płata czołowego. Im głębsze są zmiany chorobowe, im większą dezintegrację wprowadzi­ło doświadczenie, tym sytuacja staje się trudniejsza do in­terpretacji. Przejście od zdrowia do choroby i ewentualny powrót od choroby do zdrowia wymaga uruchomienia no­wych mechanizmów substytucji i kompensacji, które nie funkcjonują w warunkach prawidłowych. Nic tu więc nie zyskuje się na przejrzystości; odnosi się pyrrusowe zwy­cięstwa, gdyż po doświadczeniu człowiek odsunięty zostaje jeszcze dalej od prawdy niż przed jego wykonaniem.

Posted in Zagadnienia świadomości | Comments (0)

WIELOKROTNE OBSERWACJE

Maj 27th, 2012

Z te­go samego względu pominięto wyniki uzyskane z tzw. roz­szczepionym mózgowiem (split brain). Dwa sztuczne jedno- półkulowe mózgi kryją w sobie o wiele więcej zagadek niż jeden naturalny mózg dwupółkulowy. Pomimo oczy­wistości tego stwierdzenia praktyka lekarska świadczy o    czymś zgoła przeciwnym. Wielokrotnie bowiem obser­wujemy zbyt łatwe i bezkrytyczne przenoszenie wyników doświadczalnych na warunki ludzkie oraz błędne i niepra­womocne wyciąganie wniosków z obserwacji klinicznych. Nie znane dotąd, bo niemożliwe do określenia, s;ą progi czynnościowej wydolności mózgu. Niekiedy mała neurochi­rurgiczna interwencja zakłóca świadomość, innym razem znowu zdarza się, że dla skorygowania ułomności natury usuwane są pokaźne objętości i rozległe obszary mózgu, a mimo to okaleczony narząd nie traci zdolności wyrów­nania ubytku, tak że świadomość może funkcjonować.

Posted in Zagadnienia świadomości | Comments (0)

ODWIECZNEGO SPORU O CIAŁO I DUSZĘ CIĄG DALSZY, CZYLI O DUALIZMIE MEDYCZNYM

Maj 14th, 2012

Ilekroć klinika neuropsychiatryczna znajduje się w opresjach naukowych, doznaje wsparcia od neurofizjologii, swojego naturalnego sprzymierzeńca. Neurofizjologia speł­nia tu rolę teoretycznego zaplecza, bazy ideologicznej dla działalności klinicznej. Niestety, w przypadku świadomości sama neurofizjologia wielokrotnie zapędziła się w ślepy zaułek. I chociaż w dziedzinie procesów świadomościowych neurofizjologia posiada na swoim koncie wiele cennych osiągnięć, to jednak — pomimo uwzględnienia ich cało­kształtu — nie zdobyto pewnych podstaw do zrozumienia zjawiska świadomości, a w konsekwencji do zbudowania jakiejkolwiek hipotezy roboczej przydatnej do zabiegów reanimacyjnych.Zasadnicza niewydolność klasycznej neurofizjologii w rozwiązywaniu problemów świadomości ma swe źródło w uwikłaniach filozoficzno-metodologicznych.

Posted in Zagadnienia świadomości | Comments (0)

ZAGADKOWA ATRAKCYJNOŚĆ

Kwiecień 25th, 2012

Wszyscy przed­stawiciele neurofizjologii, którzy wypowiadali się w spra­wach świadomości w sposób wiążący i ważący — jak Sir J. Eccles, Sir E. Adrian i Sir Ch. Sherrington, książęta nauki, nie krwi — stali na stanowisku dualistycznym, psy­chofizycznym. Apter (3), dołączając do grona cytowanych dualislów jeszcze nazwiska Sir Wilfred le Gros Clarka (neuroanatoma) i Sir Russel Braina (neurologa), wtrąca nawiasowo pełne dowcipu zdanie: „Gdyby stopnie szla­checkie protagonistów były czynnikiem decydującym, za­gadnienie to [ma się rozumieć: świadomości — J. T.] by­łoby już dawno rozstrzygnięte”.Niestety, bariery tradycyjnego myślenia wydają się nie do przezwyciężenia. Obalenie dualistycznego schematu my­ślowego, a równocześnie wyłamanie się spod przemożnego wpływu autorytetów — wymagałoby ogromnej odwagi cy­wilnej i jeszcze większej rzetelnej wiedzy.

Posted in Zagadnienia świadomości | Comments (0)

PRZEWAŻAJĄCA WIĘKSZOŚĆ

Kwiecień 15th, 2012

Wszak w prze­ważającej większości wyżej wspomniani badacze byli lau­reatami Nagrody Nobla. Dla wszystkich rzeczywistość roz­grywała się na dwóch niezależnych od siebie i nieprzeni- kających się wzajemnie płaszczyznach: fizycznej i psychi­cznej. Prawie wszyscy utrzymywali, iż między psyche a physis istnieje przepaść, której nie można przebyć i pojąć przy pomocy środków naukowych. Powstała sytuacja nie­łatwa. Lekarze reanimatorzy, działający na styku psyche — physis i poszukujący usilnie wzajemnych psychofizycz­nych związków, czyli przyczółków dla swej praktyki le­karskiej, stanęli przed teoretyczną pustką, która zionie pe­symizmem i beznadzieją. Ileż autentycznego smutku i szczerego przyznania się do własnej bezsilności kryje się w testamencie 95-letniego Sherringtona, którego jasna świadomość o tajemniczo ciemnej świadomości nie opusz­czała do końca.

Posted in Zagadnienia świadomości | Comments (0)

SŁAWNE POWIEDZENIE

Kwiecień 11th, 2012

Istnieje sławne powiedzenie wyjęte z tego testamentu, stwierdzające, iż pomimo tylu wysiłków „umysł nadal pozostanie umysłem, jakkolwiek wcielonym”. To wcielenie, czyli realne bytowanie świadomości w mózgu, było jedynym, jakże ogólnikowym stwierdzeniem, do któ­rego już ani słowa więcej nie można było dorzucić, ani o  sposobie egzystencji psyche w sornie, ani o ich wzajem­nym wpływaniu na siebie (cyt. za Joklem — 59).Zdaję sobie sprawę, że w dotychczasowych wywodach uciekam się do chwytu pozornie niedozwolonego, mianowi­cie: myśląc o świadomości, mówię o psychice i obydwa po­jęcia stosuję wymiennie, jakkolwiek wiadomo, że świado­mość wypełnia zaledwie część życia psychicznego.

Posted in Zagadnienia świadomości | Comments (0)